بورس کالای کشور

وی ادامه داد: گزارشهای اکتشافی از 3 برابری ذخایر معدن نسبت به آمار موجود (25 هزار تن) خبر میدهد که این امر، زمینه برنامهریزی را برای احداث کارخانه صنعتی تولید شمش آنتیموان مساعد کرده است. کرباسیان با بیان اینکه فلز آنتیموان در دنیا محدود و جزو عناصر نادر است، گفت: آنتیموان یکی از 68 عنصر شناخته شده از جدول مندلیف است که البته از این میزان کمتر از 20 عنصر در کشور به تولید رسیده است.وی گفت: با این میزان عناصر، اکنون در رتبه پانزدهم کشورهای معدنی جهان هستیم که بدون تردید با اکتشافات جدید، عناصر بیشتری اکتشاف خواهد شد و به رتبه دهم ارتقا خواهیم یافت.رئیس هیات عامل ایمیدرو با بیان اینکه در حوزه عناصر نادر خاکی باید کار وسیعی انجام شود، گفت: ارزش افزوده این عناصر در مقایسه با عناصر فعلی نظیر آهن بسیار بالا است. بهعنوان مثال، قیمت هر تن آهن 30 تا 40 دلار است، اما هر تن شمش آنتیموان حدود 6200 دلار یعنی 20 برابر آهن است که با توسعه این صنعت، درآمد بالایی برای کشور به همراه دارد.وی همچنین خبر داد که در مرکز تحقیقات فرآوری علاوه بر عنصر یاد شده، 6 عنصر دیگر از عناصر نادر نیز استحصال شده است.

اکتشافات سیستان و بلوچستان

رئیس هیات عامل ایمیدرو با بیان اینکه این سازمان با همکاری مسوولان منطقه، اکتشاف 45 هزار کیلومتر مربع را در حال انجام دارد، گفت: در منطقه مرزی 20 هزار کیلومتر مربع اکتشاف انجام شده و 143محدوده امیدبخش نیز کشف شده است. وی با بیان اینکه در منطقه اکتشافی سیاه جنگل محدودههای طلا کشف شده است، گفت: امیدواریم تا پایان امسال، خبرهای خوشی از ذخایر معدنی این استان اعلام کنیم.وی ادامه داد: برنامه احداث کارخانه 3میلیون تنی فولاد در چابهار را داریم که تاکنون برنامه 1.6میلیون تن آن عملیاتی شده است. به گفته کرباسیان، معدن مس چهل کوره در مهر یا آبان جاری به بهرهبرداری میرسد. این معدن در سالهای گذشته، عملیات باطلهبرداری را آغاز کرده بود.کرباسیان به ارتباط مطلوب دولت با شرکتهای خارجی اشاره کرد و گفت: از نتایج این امر، مذاکره با کشورهای آلمان، روسیه، کانادا و گرجستان برای دریافت فناوری در حوزه معدن و صنایع معدنی است. بهعنوان مثال، اکنون آلمانیها در عمق 10 هزار متری معادن حفاری میکنند، در حالی که قبلا عمق حفاریها در کشور ما هزار متر بود و ما باید بتوانیم از فناوریها برای دستیابی به معادن زیرزمینی استفاده کنیم.وی درباره همکاری معدنی با افغانستان ادامه داد: با این کشور برای ایجاد واحدهای فرآوری معادن تفاهمنامه منعقد شده است.

شروع 8 محدوده معدنی برای اکتشاف آنتیموان

مدیر عامل شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران گفت: در حال حاضر، 8 محدوده معدنی برای اکتشاف فلز آنتیموان شروع شده است.به گزارش روابط عمومی ایمیدرو، وجیهاله جعفری دیروز در مراسم افتتاح کارخانه استحصال شمش سفیدابه سیستان و بلوچستان با بیان این مطلب گفت: در کشورمان 15 کانسار آنتیموان در 3 منطقه وجود دارد که فعالترین آن، معدن سفیدابه است. این معدن با 25 هزار تن ذخیره قطعی، جزو کانسارهای بزرگ معدنی است و با عیار 16 درصد، در ردیف کانیهای پرعیار و بسیار خوب تلقی میشود.وی ادامه داد: ایمیدرو برای کانسارهای آنتیموان برنامه جدی دارد که میتواند در کشور تحول ایجاد کند.مدیر عامل شرکت تهیه و تولید مواد معدنی تصریح کرد: از محدودههای آغاز شده، 6 محدوده پروانه بهرهبرداری دارند، دو گواهی کشف در حال صدور و 3 محدوده در حال گزارشگیری است.جعفری خاطرنشان کرد: این واحد استحصال با پشتیبانی رئیس هیات عامل ایمیدرو در مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ساخته شد و بهرغم مشکلات موجود، به محل معدن انتقال یافت.به گفته مدیر عامل شرکت تهیه و تولید مواد معدنی، مجموع ذخایر آنتیموان در جهان یک میلیون و 800 هزار تن است که 950 هزار تن آن در چین است و مابقی ذخایر در آمریکا، روسیه، تاجیکستان، ترکیه و بولیوی هستند.وی ادامه داد: قیمت هر تن کانسنگ آنتیموان با عیار 15 درصد 10 میلیون ریال یا 300دلار است که با فرآوری، قیمت هر تن به 217میلیون ریال یا 6200دلار میرسد.

بورس کالای کشور...

اعلام کاهشی قیمتهای پایه محصولات پتروشیمی

روز گذشته قیمتهای پایه محصولات پتروشیمی از سوی دفتر صنایع تکمیلی شرکت ملی صنایع پتروشیمی برای عرضه تا 26 اردیبهشت ماه اعلام شد که البته جهتگیری کاهشی داشت. افت 5/ 0 درصدی قیمت دلار مورد محاسبه و ثبت دلار 3448 تومانی، کاهش قیمت اغلب پلیمرها در بورس کالا با افتی محدود با صدرنشینی کاهش قیمت پلیاستایرنها در کنار افزایش قیمت PET بطری و البته پلیپروپیلن نساجی در کنار افزایش قیمت بخش بزرگی از محصولات شیمیایی را میتوان از ویژگیهای اصلی قیمتهای اعلامی برشمرد. این در حالی بود که ذهنیت غالب بازار از انتظار برای افزایش قیمتها خبر میداد ولی کاهش نیم درصدی قیمت دلار در کنار تثبیت قیمتهای جهانی باعث شد تا جهتگیری عمومی قیمت پلیمرها کاهشی شده ولی بازار محصولات شیمیایی با رشد نرخ روبهرو شود.

درخصوص قیمتهای پایه محصولات شیمیایی باید گفت که جهتگیری نرخها در این گروه کالایی افزایشی بوده و تنها اورتوزایلن، کریستال ملامین، اپوکسی رزین، دی اتیلن گلایکول، آمونیاک، منواتیلن گلایکول، اسید استیک و استایرن منومر کاهش قیمت داشتهاند.

درخصوص قیمتهای پایه باید به این نکته اشاره کرد که به تبعیت از جهش بهای جهانی نفت خام، ذهنیت افزایش قیمتها در بازارهای جهانی از طرفداران بسیاری برخوردار بوده و حتی به بازارسازی محدودی نیز انجامید. این وضعیت را باید این گونه تحلیل کرد که برای اعلام قیمتهای پایه باید تا روز دوشنبه و مخابره تمامی قیمتهای موثر بر نرخهای پایه صبر کرد زیرا واقعیتهای بازار محصولات پتروشیمی در کنار شیوه نگارش این نرخ، فضای چندانی را برای تحلیل باقی نگذارده و تنها باید تا اعلام قیمتها بهصورت رسمی صبر کرد هرچند که روند عمومی یعنی ثبات نسبی، افزایش یا کاهش محسوس قیمتها قابل تشخیص است. باید به این نکته نیز اشاره کرد که به منظور دست یافتن به شفافیت بیشتر قیمتها، به جز قیمتهای تحویلی محمولهها به صورت عرضه بار کشتی در حوزه جغرافیایی خلیج فارس، قیمتهای عرضه به آسیای جنوب شرقی نیز در محاسبات لحاظ میشود که البته از یکسو تخمین نرخها را دشوار ساخته و از سوی دیگر به واقعیتهای بازارهای جهانی نزدیکتر شده است.

رفت و برگشت قیمتها در بازار آزاد پلیمرها

هنوز قیمتهای پایه جدید از سوی دفتر صنایع تکمیلی شرکت ملی صنایع پتروشیمی اعلام نشده بود که قیمت اغلب پلیمرها در بازار آزاد وارد یک فاز افزایشی شد. انتظار بازار برای اعلام افزایشی قیمتهای پایه، رشد قیمت جهانی نفت خام در کنار افزایش محدود قیمتهای جهانی محصولات پتروشیمی، گمانهزنیها از تغییر جهت حرکت بازار از اواسط هفته و همچنین حضور مجدد خریداران را باید از دلایل اصلی این جهتگیری جدید به شمار آورد. این موارد در حالی به تغییر جهت حرکت بازار کمک کرد که نزدیکی به اعیاد شعبانیه و همچنین ترس بازار از رشد بیشتر قیمتها باعث شد بخش بزرگی از خریداران نسبت به خرید ترغیب شده و از ترس جاماندن از سایر رقبای خود، با رشد تقاضا به رشد قیمتها کمک کنند. البته رشد قیمتها در بازار داخلی دادهای مستقل از قیمتهای پایه به شمار آمده هرچند که جو روانی احتمال افزایش قیمتها به مدد جهش بهای جهانی نفت خام نیز به این روند کلی کمک کرد.

از سوی دیگر باید به این نکته مهم اشاره کرد که جهتگیری غالب بازار نه توسط تقابل آزادانه عرضه و تقاضا بلکه از سوی برخی فعالان خاص تعیین شده که البته برای برخی گریدها، این وضعیت بروز و ظهور بیشتری دارد. با توجه به این موارد باید گمانهزنیها از افزایش قیمت در اواسط هفته را نیز یکی از دلایل رشد نرخها به شمار آورد هرچند که به جز تزریق جو روانی رشد قیمتها، تاثیر دیگری نخواهد داشت اما میتواند جهتگیری ذهنی فعالان بازار را برای افزایش یا کاهش قیمتها ترغیب کند. البته باید به این نکته نیز اشاره کرد که جو روانی در بازار رخدادی واقعی و تاثیرگذار است ولی باید به این دو نکته اشاره داشت که از یکسو توانمندی تغییر جهت بازار از مسیر جو روانی محدود بوده و چندان هم قدرتمند نیست. از سوی دیگر تاریخ مصرف این قبیل رخدادهای هیجانی نیز بسیار محدود بوده و به همان سرعت که به وقوع میپیوندد، به همان سرعت نیز از بین خواهد رفت بنابراین چندان هم نمیتوان به تاثیرگذاری آن امید داشته و حتی به آن اهمیت داد.

با توجه به رونق رسانههای مجازی و مکتوب، گمانه زنیهای بسیاری از روند عمومی قیمتها در بورس و بازار اعلام میشود هرچند که پس از سالها معامله در بورس و بازار، کارشناسان این عرصه با تکیه بر دانش پیشین و تجربه بهدست آمده در ماهها و سالهای اخیر، به یک بلوغ تحلیلی دست یافتهاند بنابراین میتوان به اظهارنظرهای آنان با نظر مثبت نگریست. بررسیهای «دنیای اقتصاد» در ماههای اخیر و البته رصدکردن ( مونیتورینگ) عقاید کارشناسان این حوزه نشان میدهد که برآیند این نظرات از صحت پیش بینیها خبر داده که میتواند نقطه قوت بزرگی برای این بازار به شمار بیاید. البته با توجه به شرایط ذاتی اعلام نرخهای پایه در بورس کالا و تجمیع قیمتهای جهانی، شاید تا آخرین ساعات اعلام این لیست نتوان اظهارنظر قاطعی در این خصوص داشت. هرچند جهتگیری کلی آنها درخصوص ثبات نسبی یا ریزش عمیق یا حتی صعودی شتابان قیمتها قابل ارزیابی بوده و هست. نگاهی به نوسان قیمت پلیمرها در بازار داخلی در روز گذشته نشان میدهد که جهتگیری غالب آنها در مسیر رشد قرار داشته است. این در حالی بود که آن دسته از کالاهایی که از جذابیت کمتر و البته حجم معامله و عرضه بیشتری در بورس و بازار برخوردار هستند رشد قیمت کمتری داشتهاند که نشاندهنده وجود عرضه مطلوب یا عدم تغییر جدی در وضعیت تقاضا است بنابراین برای این گروه از کالاها نمیتوان انتظار ادامه شتاب قیمتها را داشت هرچند که به بررسی دقیق تری نیاز دارد.

درخصوص دیگر کالاها که عرضه کمتری داشته و حجم معاملات محدودی را در بورس کالا به خود اختصاص دادهاند، باید گفت که جهش قیمتها دقیقا نشان دهنده ضعف عرضه در برابر تقاضا است که البته به احتمال قوی ضعف عرضهها تاثیر بیشتری بر حرکت شتابان نرخها داشته است. نکته جالب توجه درخصوص این نرخها را باید در عدم رشد قیمت برخی مواد اولیه ظروف یکبار مصرف همچون پلیاستایرن و گریدهای مشابه آن دانست. در این مورد باید با موشکافی دقیقی وارد عمل شد زیرا برای این گروه کالایی بهصورت عام و نه بهصورت خاص، شاهد کاهش محسوس قیمتهای پایه در روز گذشته و عقبنشینی خریداران در روزهای پیش از آن بودهایم که واقعیتهای مهمی را در ذات خود نهفته دارد. هرچند این بازار همیشه با التهاب دست به گریبان بوده و برخی فعالان آن نیز به کمک برخی بازارسازیهای موقتی و البته مندرس ( نخ نما شده) اغلب قیمتها را بالا نگه داشته و ظلمی مضاعف را به صنایع مصرفکننده آنها وارد میساختند، ولی به نظر میرسد واقعیتهای این بازار در شرف تغییر بوده و میتوان به بهبود معاملات، تعدیل قیمتها و تقویت تولید در صنایع پایین دستی مصرفکننده این گروه کالایی امیدوار بود.

بورس کالای کشور...

چنانچه روند تغییرات قیمت سهام تولیدکنندگان محصولات فلزی از ابتدای امسال در نظر گرفته شود، به خوبی میتوان دریافت که همسو با تغییرات قیمت فلزات در بازارهای جهانی، شرکتهای بورسی نیز در اواسط فروردین ماه با رشد قیمت سهام و پس از آن با افت و خیز پی در پی قیمتها مواجه شدهاند.بررسی چشمانداز بازار جهانی کالاهای اساسی همواره مورد توجه سرمایهگذاران بازار سهام بوده است؛ چراکه به لحاظ حضور بخش اعظمی از صنایع تولیدکننده کالاهای پایه در بورس اوراق بهادار و به تبع آن پیروی قیمت فروش محصولات تولیدی صنایع بورسی از نرخهای جهانی میتواند روند سودآوری آنها را با افت و خیزهای مختلفی مواجه سازد.

در این بین نبود انگیزه سرمایهگذاری در بازارهای داخلی به ویژه در بخش ساختوساز که بهرغم رشد ضعیف قیمتها در سال جاری، همچنان با رکود مواجه است و از طرفی عدم اطمینان به سایر بازارها همچون ارز و طلا و از همه مهمتر کاهش انگیزه برای سپردهگذاری در بانکها باعث شده تا سرمایهگذاری در بورس اوراق بهادار تنها گزینه دارای توجیه در کشور عنوان شود. با این حال هنوز فلزات به سرعت سایر بخشها در بورس تهران با روند افزایشی روبهرو نشدهاند که منشأ این عدم استقبال را باید در صنعت مذکور پیگیری کرد.

در حال حاضر بالا بودن هزینههای تولید موجب کاهش سود تولیدکنندگان و کاهش توان آنها در برابر هزینههای سوخت و انرژی برای تولید، حمل و نقل، نیروی انسانی، مالیات، تامین مواد اولیه و... شده است. با این همه میتوان با نگاهی به روند شاخص قیمت سهام شرکتهای حاضر در صنایع محصولات و کانیهای فلزی به خوبی پی برد که این شرکتها نیز همسو با تحولات جهانی و نوسانات پی در پی با شیب ملایمتری در روند قیمت مواجه هستند.

البته این شرایط بر معاملات بورس کالا نیز حاکم است؛ با پایین آمدن توان تولید شرکتها از میزان عرضه در بورس کالا نیز کاسته شده است. در نتیجه، این امر موجب رشد قیمتها میشود، اگر چه مدتی است تقاضا در بورس کالا کاهش یافته است، اما پیشبینیهای افزایشی از قیمت مس تاکید دارند که با توجه به افزایش تقاضای چین، قیمتها روند صعودی در پیش خواهند گرفت.به این ترتیب روز یکشنبه عرضههای مس در تالار صنعتی با روند صعودی همراه شد و افزایش 160تومانی را در هر کیلو نسبت به معامله قبلی تجربه کرد. درست است که تغییر قیمت مس بیشتر به دلیل رشد نرخ مس در بورس فلزات لندن بوده، اما افزایش میانگین قيمت هفتگی ارز نیز بر این روند تاثیری مثبت گذاشته است.همچنین بر خلاف آنچه انتظار میرفت حجم عرضه نسبت به میزان تقاضای بورس كالا در این روز کاهش يافت. در واقع با توجه به کاهش موجودی انبار مس در بازارهای داخلی انتظار میرفت بورس کالا شاهد عرضههای کمتری از این محصول نسبت به هفتههای گذشته باشد، اما نه تنها عرضههای بورس کالا در این روز کاهش نیافت، بلکه شاهد افزایش عرضه فلز سرخ در شرايطی كه حجم تقاضا كم گزارش شد، بودیم.

به این ترتیب روز گذشته 12 اردیبهشت ماه، بورس کالای ایران شاهد معامله بیش از 24 هزار تن انواع مس بود که در این میان 2 هزار و 500 تن مس کاتد شرکت ملی مس ایران راهی تالار معاملات شد. این شرکت همچنین 2 هزار تن مس مفتول را در این روز عرضه کرد. از دیگر محصولات عرضه شده شرکت صنایع ملی مس ایران میتوان به 20هزار تن انواع مس کم عیار، 140تن سولفور مولیبدن اشاره کرد. علاوه بر این نیز 270 تن مس مفتول را شرکت صنایع تولیدی دنیای مس کاشان و 100 تن مس مفتول شرکت گیل راد شمال روی تابلوی معاملات بردند.

بر این اساس، مس کاتد شرکت ملی مس با قیمت 16هزار و 742 تومان در هر کیلو به فروش رسید که نسبت به هفته گذشته افزایش 159تومانی را تجربه کرده است. کل عرضه برای این محصول 2 هزار و 500 تن بوده در حالی که میزان تقاضا یک هزار و 320 تن ثبت شده است.همچنین مفتول مس شرکت ملی مس نیز با قیمت 17هزار و 484 تومان به فروش رسید که نسبت به آخرین معامله، افزایش 159 تومانی را در هر کیلو به ثبت رساند. کل عرضه برای این محصول 2 هزار تن بوده است، در حالی که تقاضاکنندگان خواستار 360 تن از این محصول بودهاند.

مفتول مس شركت دنیای مس کاشان نيز در اين روز با قیمت پایه 17 هزار و 539 تومان عرضه شد که نسبت به آخرین عرضه در هفته گذشته با افزایش 159 تومانی در هر کیلو مواجه شد. کل عرضه برای این محصول 270 تن بود در حالی که تقای 190 تنی برای این محصول به ثبت رسید.مفتول مس شركت دنیای مس کاشان نيز در اين روز با قیمت پایه 17 هزار و 539 تومان عرضه شد که نسبت به آخرین عرضه در هفته گذشته با افزایش 159 تومانی در هر کیلو مواجه شد. از طرفی مس در بازار آزاد نیز هم اکنون با قیمت 17هزار و 800 تومان در هر کیلو معامله میشود که نسبت به روز شنبه افزایش 200 تومانی در هر کیلو داشته است.

بورس کالای کشور...

دکتر حامد سلطاننژاد، مدیرعامل بورس کالای ایران طی دیداری که از روزنامه «دنیای اقتصاد» به عمل آورد با تاکید بر این موضوع که شفافیت حق سه طرف یک معامله یعنی خریدار، فروشنده و دولت است سازوکار بورس کالا را بهعنوان بهترین روش برای ایجاد شفافیت در بازارهای کالایی معرفی کرد. به عقیده وی، رسیدن به اقتصاد مبتنی بر بازار در کشورهایی همچون ایران نیازمند الزاماتی است که تقویت بورس کالا میتواند یکی از پیش شرطهای لازم برای این موضوع باشد. سلطاننژاد معتقد است برخی مشکلات که در مسیر بورس کالا ایجاد شده میتواند تجربه مهمی را که طی بیش از یک دهه گذشته ایجاد شده از بین ببرد و این در حالی است که ما نیازمند بینالمللیسازی بورس کالا در شرایط فعلی هستیم. مدیرعامل بورس کالا شرایط فعلی تالارهای گوناگون این بازار را در این گفتوگو مورد ارزیابی قرار داد و از برنامههای بورس کالا برای سال جاری خبر داد. در ادامه گفتوگوی «دنیای اقتصاد» را با مدیرعامل بورس کالای ایران بخوانید.

برخی معتقدند بورس کالا بهعنوان یک بازار با حضور شدید سفته بازان است که این موضوع عملکرد این بازار را به چالش میکشد. نظر جنابعالی در رابطه با این اظهار نظرها چیست؟

اگرچه در کشور ما وجود سفته بازان در بازارها مذموم است اما در اقتصادهای دنیا از سفته بازها استفاده مفید میکنند، بهطوریکه با استفاده از راهکارهای درست و منطقی معاملات در بازارها با رونق مواجه میشود و در عین حال نیز دولت و مدیریت بازار از اهرمهای مهم خود برای کنترل فعالیتهای این عده استفاده میکند. در این بین در برخی کالاها تقاضای سفتهبازانه وقتی به تقاضای واقعی اضافه میشود در اقتصاد واقعی چهره خوبی به جای نمیگذارد مانند همین صفهای خریدی که موجب تلاطمهای پی در پی در بازار میشود. اما وقتی به سمت بازار مالی هدایت میشود چون لزوما در آنجا تحویلی صورت نمیگیرد و صرفا تقابل موقعیتها و ایدهها پیش نیاز تعیین نرخ است در واقع آنجا است که سفتهباز با سفته باز مواجه میشود و با بخش واقعی اقتصاد مواجه نمیشود و بخش واقعی اقتصاد را تخریب نمیکند. در عین حال باید به این نکته توجه کرد که نظام بازار در شرایط فعلی بهترین درمان برای دردهای اقتصادی است. اینکه برای ایجاد رفاه در طبقهای از جامعه از طریق سوبسید کل نظام بازار را تحت تاثیر قرار دهیم اقدام درستی نیست و باید از بخش کمدرآمد و از روشهای دیگر استفاده کرد.

درباره مکانیزم تعیین و کشف قیمت خودرو از طریق فروش اوراق سلف خودرو توضیح بفرمایید؟

متاسفانه فرهنگسازی در کشور ما به گونهای شکل گرفته است که برای شروع هر کاری باید یک فرد شجاع پیدا شود و استارت کار را بزند تا اگر موفقیتآمیز بود بقیه نیز از او پیروی کنند، بحث سلف موازی نیز به همین شکل است، ما اکنون این کار را با وجود اینکه میدانیم تا جا افتادن آن کمی زمان لازم است آغاز کردهایم، اما منتظر به ثمر رسیدن این طرح میمانیم. ما بحث سلف موازی را با هر کسی مطرح کردیم در ابتدا کمی به نظرش عجیب میرسید، در صورتی که این معاملات همان روش فوروارد است که در بورسهای دنیا نیز ابتدا معاملات فیزیکی بوده و بعد معاملات به شکل گواهی سپرده تشکیل شده است.

در این رابطه باید بگویم در حقیقت روش کار به این شکل است که شرکتهایی که کالایشان را در بورس کالا عرضه میکنند ابتدای پذیرش آن کالا برنامه عرضه را اعلام میکنند که در نهایت به پشتوانه برنامه عرضهای که از قبل برای عرضه در آینده تنظیم کردهاند اوراق سلف منتشر میکنند و تولیداتشان را میفروشند، شرکتی که قرار است کالایی را بهصورت نقد بفروشد همان کالا را بهصورت سلف برای آینده عرضه میکند تا از این طریق تامین مالی کند.

معمولا معاملات سلف فروشی ارزانتر است و همین انگیزه معاملهگران را افزایش میدهد هر چند وقتی اقتصاد مبتنی بر بازار شکل میگیرد ما نمیتوانیم قیمت کالا را دیکته کنیم که خودروساز با چه قیمتی محصول خود را به فروش برساند، بنابراین محصول مورد نظر باید به بازار ورود پیدا کند و بعد دید چه مقدار به فروش میرسد.

وقتی این بازار شکل میگیرد حال پراید یا هر کالای دیگری که باشد فرقی نمیکند مهم این است که چه فکری پشت کاری است که میخواهد انجام شود. برای به ثمر رساندن آن باید درگیر زندگی روزمره مردم شد و کالایی را انتخاب کرد که مورد استفاده بیشتری قرار میگیرد.علاوه بر مردم نیز این طرح میتواند مزیتهای زیادی برای خودروسازان به همراه داشته باشد، بهطوری که آنها هم میتوانند در این موقعیت رکودی با این روش از ظرفیت بازار سلف بورس کالا استفاده کرده و منابع مالی خود را تامین کنند در آن موقع برنامه عرضه شرکتهای خودروساز هم مشخص میشود و میتوان درباره تامین مالی صنعت خودرو از بورس کالا با استفاده از اوراق سلف تصمیم گرفت.

درباره مزایای طرح فروش اوراق سلف خودرو باید گفت: در فرآیند فعلی پیشفروش خودرو اگر کسی از خرید خودرو پشیمان شود باید فرآیند طولانی را برای پس دادن قرارداد خرید خودرو طی کند، اما در این حالت با روش جدید وقتی این اوراق قابلیت معامله دوباره پیدا میکند دیگر انصراف برای خرید خودرو خیلی راحت است و کافی است خریدار اوراقش را در بورس بفروشد که در این روش نگرانی فروشنده را هم تهدید نمیکند.

از ابعاد بینالمللی ما در کدام ردهبندی بورسهای کالایی دنیا جای میگیریم؟

اگر به بورسهای کالایی دنیا بنگریم خواهیم دید که شیوه انبارداری مهمترین شیوه کاری این بورسها محسوب میشود در حقیقت آنها یکسری انبارها را مانند انبارهای تحت پوشش lme پذیرش کرده و کالاهای مختلف تولیدی را در آن نگهداری میکنند. در هنگام فروش نیز این محصولات با نام lme به فروش میرسند یعنی در این میان نام تولیدکننده اصلی مطرح نیست، بنابراین این موضوع کمک بزرگی به رونق بورسهای کالایی دنیا کرده است. یکی از برنامههای بورس کالا در شرایط پساتحریم، ارتباط با بورسهای کالایی جهان، تاسیس انبارهای تحت کلید در بنادر داخلی و خارجی به منظور معاملات کالاهای صادراتی و وارداتی با صدور گواهی سپرده کالایی است. در این رابطه مبادلات جهانی در بورسهای کالایی همراه با خدمات مالی انجام میگیرد، یعنی به جای آنکه خرید و فروش بهصورت نقد انجام شود، کالاها همراه با خدمات مالی که نهادهای مالی و فعالان در این بازار ارائه میکنند، به فروش میرسد که بورس کالای ایران نیز ظرفیت ارائه اسناد گواهی سپرده کالایی را دارد و قطعا با ایجاد این ظرفیتها و تحقق این موارد شاهد ارتقای جایگاه بینالمللی بورس کالا خواهیم بود. در عین حال باید گفت تامین مالی و پوشش ریسک نوسانات قیمت کالاها در آینده از نخستین ثمرات ایجاد و تقویت بازارهای مالی در بورس کالا است. زمانی میتوانیم ادعا کنیم که ما یک بازار مالی قوی داریم که بتوانیم عمده کالاها را براساس اوراق بهادار مورد دادوستد قرار دهیم که این موضوع از اهداف جدی شرکت بورس کالای ایران است.

قراردادهای آتی ارز به کجا رسید؟

درخصوص چندوچون راهاندازی قراردادهای آتی ارز باید گفت: موضوع مهمی که همه ما و حتی شخص وزیر نیز برای آن اهمیت خاصی قائل هستیم، این است که وظیفه تنظیم بازار ارز به دست بانک مرکزی است. اینکه بورس کالای ایران بدون هماهنگی یا رضایت بانک مرکزی اقدام به راهاندازی قراردادهای جدید ارز کند، نه تنها موجب ایجاد تشویش و تلاطم در بازار شده و نظم نسبی موجود را با اختلال مواجه میکند، بلکه بانک مرکزی را به پاسخگو بودن در این زمینه وادار میکند که این کار منطقی و درست به نظر نمیرسد. از طرفی هماهنگی بین بورس کالا و بانک مرکزی برای راهاندازی آتی ارز، امری ضروری و اولیه است. بورس کالای ایران در راستای شفافسازی روند امور و تسریع مراحل راهاندازی بازار آتی ارز در جلسه شورای عالی بورس، از بانک مرکزی خواست تا در راستای ملاحظات خود اقدام کند که در نهایت بانک مرکزی به مطرح کردن چند موضوع پرداخت. اولین موضوعی که از سوی این بانک عنوان شد، عدم وجود یک بازار نقدی منسجم و ساختاریافته برای ارز بوده که با توجه به قوانین و شرح وظایف موجود برای سازمانها؛ طراحی، راهاندازی و کنترل چنین بازاری از وظایف بانک مرکزی است که در همین راستا از جمله اقدامات مهم این بانک میتوان به سازماندهی صرافیها و راهاندازی سامانه سنا (sanarate) اشاره کرد. ملاحظه دومی که از سوی این بانک اعلام شد، نیاز به راهاندازی بازار فوروارد بین بانکی است، چرا که در حال حاضر در حوزه مشتقات، بازار عمدهفروشی ارز بازار مشتقه بین بانکی است. همانطور که مشهود است این وظیفه نیز برعهده بانک مرکزی است و شرکت بورس کالای ایران هیچگونه مسوولیت و وظیفهای در این خصوص ندارد. موضوع سومی که در این باره مطرح شد، برطرف شدن تحریمها است که در این خصوص نیز وظیفهای متوجه بورس کالای ایران نمیشود و پس از اجرای برجام روند نقل و انتقال پول به شرایط پیش از تحمیل تحریمها بازخواهد گشت. چهارمین ملاحظه مطرح شده، موضوع تکنرخی شدن ارز بود که مسوولیت این مورد نیز به دوش بورس کالای ایران نبوده و نیازمند مساعدت عزیزان در بانک مرکزی است. درخصوص تک نرخی شدن ارز نیز بانک مرکزی باید برنامهای مدون برای بورس کالا در نظر بگیرد تا تحت این شرایط شرح وظایف هریک از طرفین و ارگانها مشخص باشد. در رابطه با بازار آتی ارز نیز باید بگویم در کل دنیا، بازار مشتقه ارزی در مجموع سهمی حدود 5 درصد از کل بازار ارز را به خود اختصاص میدهد، اما همین مقدار نیز برای فعالان بازارهای مالی و بهویژه سهامداران خرد (حقیقی) کافی و کارگشا است. هدف بورس کالای ایران نیز ایفای همین نقش 5 درصدی در بازار داخلی بوده و در پی آن هستیم تا با تمام توان به این هدف جامه عمل پوشانده شود.

آیا از ابزارهای مالی مورد استفاده در بازار آتی سکه نیز میتوان در بازار آتی ارز بهره برد؟

بورس کالای ایران برای راهاندازی بازار آتی ارز آمادگی کامل دارد، ما تنها منتظر تصمیم بانک مرکزی هستیم و این بانک باید بهعنوان سیاستگذار عمده چگونگی و زمان راهاندازی این قراردادها را اعلام کند. برنامه زمانبندی که باید از سوی بانک مرکزی مطرح شود، در اسرع وقت از سوی بورس کالا اجرایی خواهد شد چرا که این شرکت، سازوکارهای لازم و پیش نیازهای مطلوب را در اختیار دارد.

در رابطه با چالشهای ایجاد شده برای کدهای معاف از مالیات بر ارزش افزوده در معامله محصولات پتروشیمی توضیح میدهید؟

این بحث هماکنون در ادبیات برخی از فعالان بازار بهعنوان یکی از چالشهای این عرصه عنوان شده هرچند هنوز هم آمار و ارقام آن از شفافسازی مطلوبی برخوردار نیست. بورس کالا همیشه و بهصورت منظم حجم دقیق و آمار معاملات را به نهادهای نظارتی و تصمیمساز ارائه کرده است. به عبارت سادهتر سازوکار مدیریت و نظارت بر این قبیل اتفاقات و شایعات هماکنون فراهم است هرچند وظیفه ذاتی این نهاد نظارت نیست. درخصوص مالیات بر ارزش افزوده و این مطلب که کدام معاملات و مناطق معاف باشند نیز باید گفت: ذات مناطق آزاد بر پایه سهولت صادرات ایجاد شده و پرداخت یا عدم پرداخت 9 درصد مالیات بر ارزش افزوده جزو تصمیمات حاکمیتی است و تصمیمسازان کلان اقتصادی این تصمیم را اتخاذ کردهاند. شاید بتوان محدودیت یا تسهیلاتی را برای این قبیل معاملات در ظاهر ایجاد کرد ولی به احتمال قوی در اجرا به مشکل بر خواهد خورد. بورس کالا در این خصوص یا شرایط مشابه با شفافیت اطلاعات و دادهها، گزارشگر خوبی خواهد بود ولی باز هم نهادهای مسوول باید پیگیریهای مورد نیاز را به کار گیرند. باید به این نکته نیز اشاره کرد که بورس کالا به آمار تولید و صادرات این قبیل واحدهای تولیدی و صنعتی دسترسی ندارد؛ بنابراین نمیتواند مستقیما به نظارت بر این واحدها اقدام کند. در ایران مناطق آزاد برای رونق تولید و توسعه صادرات شکل گرفته و دولت به آن امیدوار است که همین نگاه باعث شده تا معافیتهای مالیاتی این قبیل واحدهای صنعتی اجرایی شود البته بورس کالاساز و کار موردنیاز برای نظارت را ایجاد کرده و در اختیار تصمیمسازان اقتصادی و نهادهای نظارتی قرار میدهد.

چالش بزرگ بورس کالا

از بیست و سوم تیرماه سال گذشته، دکتر حامد سلطاننژاد پس از مدیریت عامل شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه موسوم به سمات (که یکی از زیرمجموعههای اصلی سازمان بورس اوراق بهادار به شمار میآید) سکاندار بورس کالای ایران است. هرچند در این زمان محدود، قلب تپنده بازارهای کالایی در کشور، دستخوش رخدادها و ناملایمات بسیاری بوده است. بهرغم تمامی واقعیتها و انتقادات، بورس کالای ایران تاکنون توانسته است کارنامهای قابل قبول از خود بر جای گذاشته هرچند که برخی بحرانها و مشکلات، انرژی بسیاری را از بدنه تصمیمسازی و مدیریتی در این نهاد مستهلک کرده است. بهعنوان مثال میتوان از 9 بار تلاش برای اختیاری شدن عرضه محصولات پتروشیمی که در رسانهها به خروج محصولات پتروشیمی از بورس کالا شهرت گرفت نام برد که قطعا بزرگترین دردسر بورس کالا در این دوره جدید محسوب میشود. این در حالی بود که پس از آزادسازی قیمت محصولات پتروشیمی در تیرماه سال 94، تلاش برای خروج از بورس کالا، گام دوم این پروژه دنبالهدار به شمار میآید.

مقاومت تمام قد بورس کالای ایران در برابر پروژه خروج پتروشیمیها را باید مهمترین عملکرد این بازار در ماههای اخیر دانست که البته هزینههای خاص خود را نیز داشته است ولی توانست جمع بزرگی از شرکتهای پتروشیمی را برای حضور قطعی در بورس کالا ترغیب کرده و این نهاد مالی را به بلوغی تجاری برساند. این وضعیت جدید یعنی ایجاد یک مقبولیت عام برای بورس کالا باعث شد تا بدنه تصمیمسازی دولت تدبیر و امید بهصورت کامل و قاطع از این نهاد مالی حمایت کرده و با اعتماد به این ارگان رسمی، وظایف بزرگتری را به بورس کالای ایران محول کند. تصویب طرح قیمت تضمینی به جای خرید تضمینی در هیات دولت را میتوان تغییر شکلی بزرگ در ذهنیت و رویکرد مدیریتی نهادهای تصمیم ساز دولتی در این بخش دانست تا جایی که برای سال جاری، قابلیت گسترش معاملات جو و ذرت به تمامی استانها را با خود به همراه دارد. رونق معاملات سلف استاندارد موازی بر پایه کالا به منظور تامین مالی بنگاههای تولیدی، ایجاد بسترهای مورد نیاز برای راهاندازی بورس آتی ارز، ارتباط مناسب با رسانهها، ترغیب شرکتهای عرضهکننده بزرگ به افزایش عرضه تولیدات خود در بورس کالا و کاهش عرضههای موازی با بورس کالا مخصوصا درخصوص محصولات پتروشیمی، تبدیل معاملات و قیمتهای کشفشده در بورس کالا بهعنوان ملاک اصلی قیمتگذاری در بازارهای کالایی در داخل و خارج از کشور و نهایتا تلاشها برای بینالمللی کردن این بورس را میتوان مهمترین اقدامات اخیر این نهاد مالی محسوب کرد. با توجه به تلاشهای سلطاننژاد، مدیریت جدید بورس کالا و همچنین انتظار برای آیندهای بهتر در پسابرجام، این انتظار وجود دارد که شاهد جهشی قدرتمند در فعالیتهای آتی این نهاد مالی باشیم. انتقال فرآیند تسویه و پایاپای معاملات بورس کالا به سپردهگذاری مرکزی را میتوان آخرین اقدام در بورس کالای ایران دانست که در هفته گذشته محقق شد.

بورس کالای کشور...

این مقام شرکت انافسی گفت: طرحهایی که هم اکنون در دست اجرا داریم همگی فعال هستند و ما آمادگی حضور در طرحهای جدید معدنی و صنایع معدنی ایران همچون نفلین سینیت، طلا، زغالسنگ، سرب و روی و... را داریم. کین ژونمن در عین حال تصریح کرد که در حال سرعت دادن به طرحها از جمله آلومینیوم جنوب و آلومینیوم جاجرم هستیم.وی با بیان اینکه به همکاری بلند مدت دو طرف و نفع دوجانبه تاکید داریم، ادامه داد: دولت چین با هدف کاهش مصرف انرژی در صنایع به ویژه صنعت آلومینیوم، مشوقهایی برقرار کرده است که بر اساس آن انافسی طرحهای خود را در ایران نیز با بهرهگیری از فناوریهایی انجام میدهد که مصرف انرژی را کاهش میدهند.

وی ضمن دعوت از کرباسیان برای حضور در کنفرانس سالانه پیمانکاران چین (بهعنوان یکی از سخنرانان اصلی) که در روزهای 13 تا 14 خرداد ماه(2-3 ژوئن) برگزار میشود اظهار کرد: در آن گردهمایی وزرای کشورهای منطقه و مدیران 150 شرکت از 100 کشور جهان حضور خواهند داشت که حضور ایمیدرو نیز برای ارائه برنامههای توسعهای بخش معدن و صنایع معدنی ایران، از اهمیت بالایی برخوردار است.مهدی کرباسیان رئیس هیات عامل ایمیدرو نیز در این نشست با اشاره به اقدامات انجام شده و در دست انجام «انافسی» در ایران گفت: طرحهای متعددی وجود دارد که میتوان بهصورت مشترک اجرا کرد که توسعه طرحهای زغالسنگ طبس نیز میتواند بخشی از برنامه جدید دو طرف باشد.

شرکت انافسی ( فلزات غیرآهنی چین) بهعنوان بزرگترین شرکت این بخش، تاکنون در طرحهای متعددی از جمله اجرا و راهاندازی کارخانه جدید ایرالکو، اجرا و راهاندازی کارخانه آلومینای ایران(جاجرم) و پیمانکاری بخشی ازکارخانه هرمزآل حضور داشت و هم اکنون نیز اجرای فاز یک طرح آلومینیوم جاجرم، اجرای فاز یک طرح آلومینیوم جنوب و... را برعهده دارد.

بورس کالای کشور...

این ابراز امیدواری اما در شرایطی است که به عقیده کارشناسان بهتر است صادرات فولاد در سال جاری با کمی کنترل همراه شود. کارشناسان از آنجایی اهمیت کنترل صادرات در سال جاری را مطرح میکنند که با نگاهی به قیمتهای جهانی به نظر میرسد امسال تمایل زیادی برای صادرات در میان فولادسازان وجود داشته باشد.صادرات اگرچه به علت ارزآوری به خصوص در شرایطی که بازار داخل عملکردی ضعیف دارد بهعنوان برگ برندهای برای تولیدکنندگان به شمار میرود، اما از سویی توجه به این نکته نیز ضروری است که صادرات همواره از محل مازاد تولید انجام میشود.

بر این اساس اگرچه به نظر میرسد «سیاست رشد صادرات فولاد» در سال گذشته به علت رکود در بازار داخل و انباشته شدن موجودی انبارهای فولادسازان سیاستی بجا بوده است، اما کارشناسان با تحلیل شرایط سال جاری به جای تشدید صادرات، کنترل صادرات را پیشنهاد میکنند. این پیشنهاد کارشناسان با نگاهی به رشد جهانی قیمت فولاد از یک سو و تزریق امید به شرایط داخلی و احتمال افزایش تقاضا در سال جاری سرچشمه میگیرد.بر این اساس اگرچه قیمت 450 دلاری برای شمش در بازارهای جهانی صادرات را بسیار توجیهپذیر جلوه میدهد، اما از سویی توجه بیش از اندازه به صادرات در سایه رشد قیمتهای جهانی میتواند برای بازار و مصرفکنندگان داخلی گران تمام شود. از همین رو کارشناسان تاکید دارند که «تامین نیاز داخلی برای صنعت فولاد یک اولویت است و در واقع به همین دلیل این صنعت، صنعت مادر نام گرفته است.»

اگرچه پیش از این فولادسازان در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» با اشاره به رشد قیمتهای جهانی و جذابیتی که صادرات در حال حاضر دارد، تاکید کرده بودند که هدف آنها صادرات کالای نهایی است نه فروش شمش؛ اما شنیدهها حاکی است که طی حدود یک ماه گذشته چیزی نزدیک به 400 هزار تن شمش به بازارهای خارجی صادر شده است. این میزان صادرات در شرایطی است که به عقیده کارشناسان، این حجم از صدور کالایی مانند شمش میتواند قیمتها و نحوه توزیع در بازار داخلی را تحت تاثیرمستقیم خود قرار دهد.

افق صادرات در سال 95 چیست؟

در رابطه با رفتارهای صادراتی فولادسازان کشور، در روزهایی که بازارهای جهانی شاهد رشد قیمت هستند، مدیرکل دفتر نظارت برکالاهای فلزی و معدنی سازمان حمایت در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» میگوید: اگرچه به عقیده من قیمتهای فعلی در بازارهای جهانی به علت وارد شدن ظرفیتهای خاموش به چرخه تولید (به جای 150 میلیون تن کاهشی که دولت چین برای آن تصمیمگیری کرده است) ثابت نخواهند بود و روندی کاهشی در پیش خواهد گرفت، اما به هر حال به نظر میرسد در حال حاضر ایجاد نوعی انحصار در صادرات شمش محتمل است. شهرام میرآخورلو عقیده دارد «تا زمانیکه تولیدکنندگان بتوانند همزمان با پوشش بازار داخلی صادرات هم داشته باشند، این اقدام منعی ندارد؛ زیرا به هر حال در شرایط فعلی قیمتهای جهانی صرفه صادرات را بیش از پیش مهم جلوه میدهد.» میرآخورلو در ادامه میگوید: اما در صورت افزایش صادرات در نتیجه رشد قیمتهای جهانی، صادرات و بازار داخلی به مدیریت نیاز خواهند داشت.

اما میرآخورلو در حالی به کنترل صادرات و نحوه توزیع کالاهای فولادی در کشور عقیده دارد که یک کارشناس صنعت فولاد نیز عقایدی مشابه دارد؛ اما با یک تفاوت کوچک. بر این اساس یک کارشناس صنعت فولاد در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» با تاکید بر اینکه حالا در شرایطی قرار داریم که باید از افراط و تفریط در واردات و صادرات جلوگیری شود، میگوید: در چنین شرایطی به نظر میرسد ارگانی مانند انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران بهعنوان انجمنی تخصصی بیش از هر سازمان دیگری بتواند برای ایجاد تعادل در صادرات و توزیع کالا در بازار داخلی وارد عمل شود.

این کارشناس با اشاره به رشد قیمتهای جهانی و همچنین احتمال افزایش تقاضا در بازار داخلی در سال جاری میگوید: به نظر من انجمن تولیدکنندگان فولاد با توجه به تجربه و تخصصی که دارد چه در امر واردات و چه در صادرات باید وارد عمل شود و با ایجاد سهمیههایی شرایط فعلی را به بهترین شکل کنترل کند. این کارشناس با اشاره به این نکته که انجمن تولیدکنندگان فولاد فعالیت و ساختار چندانی در زمینه صادرات ندارد، عقیده دارد «چنانچه انجمن قادر نباشد بهترین راهحل را در شرایط فعلی ارائه دهد ممکن است تلاشهای یک سال گذشته در راستای افزایش تعرفههای واردات بدون نتیجه باقی بماند.» این کارشناس در این زمینه میگوید: به نظر میرسد اگر در شرایط فعلی ساز و کاری برای کنترل صادرات در نظر گرفته نشود، تولیدکنندگان شمش در سایه رشد قیمتهای جهانی به جای فروش شمش به تولیدکنندگان داخلی در جهت ساخت کالا و صادرات کالای تولید شده، به فروش مستقیم شمش به خارج از مرزهای کشور اقدام خواهند کرد.

پیشگیری از شوک قیمتی به بازار

اما علت اصلی تاکید کارشناسان بر کنترل صادرات و ایجاد مکانیزمهایی برای کنترل آن در شرایط فعلی قیمتهای جهانی، پیشگیری از شوک قیمتی به بازار داخلی است. کارشناسان عقیده دارند با افزایش صادرات بازار داخل با کمبود عرضه و رشد قیمتها مواجه خواهد شد. این اتفاق در حالی ممکن است در سایه رشد قیمتهای جهانی رخ دهد که بازار داخلی برای قیمتهای فعلی نیز کشش چندانی ندارد. از این رو کارشناسان وضع نوعی مقررات منعطف برای کنترل صادرات و واردات را در شرایط فعلی ضروری ارزیابی میکنند. این کارشناسان عقیده دارند وجود مقرراتی که بتواند صادرات مازاد تولید و تامین به موقع نیاز بازار داخلی را ساماندهی کند، در شرایط فعلی اقدامی مهم و سرنوشتساز خواهد بود. اما یکی دیگر از دلایلی که باعث تاکید کارشناسان بر کنترل صادرات شمش در شرایط فعلی میشود، پیشگیری از خامفروشی است. از نگاه کارشناسان توجه بیش از اندازه به صادرات شمش در سایه رشد قیمتهای جهانی، میتواند بسیاری از مصرفکنندگان داخلی شمش را با مشکلاتی نظیر کمبود ماده اولیه تولید، رشد ناگهانی قیمت، نیاز به واردات، تعدیل نیرو و مسائلی از این دست مواجه کند.

بر همین اساس یک کارشناس صنعت فولاد توجه به تامین نیاز داخلی از سوی فولادسازان را یک ضرورت ارزیابی میکند و در عین حال عقیده دارد برای حفظ تمام بازارهای خارجی که در سالهای گذشته و در شرایط زیان به دست آوردهایم، نیاز به برنامهریزیهایی جدید است تا هم بازارهای خارجی به درستی حفظ شوند و هم از ایجاد التهاب در بازار داخلی پیشگیری شود. رضا زائرحیدری، کارشناس صنعت فولاد نیز در همین زمینه با اشاره به میزان صادرات و واردات فولاد کشور در سال گذشته به «دنیای اقتصاد» میگوید: ما در سال گذشته حدود 4 میلیون تن صادرات داشتیم و میزان وارداتمان نیز کمی بیش از صادرات بود، اما از آنجا که من فکر میکنم امسال مصرف سرانه فولاد در کشور افزایش خواهد یافت، به نظر میرسد کنترل صادرات اقدامی ضروری باشد. سال گذشته حدود 17 میلیون تن فولاد در کشور تولید شد؛ یعنی مصرف سرانه حدود 210 کیلوگرم برای هر نفر بوده است، این در حالی است که زائرحیدری مصرف سرانه امسال را حدود 250 کیلوگرم برای هر نفر پیشبینی میکند، بنابراین امسال به فولاد بیشتری نیاز خواهیم داشت. بر همین اساس این کارشناس صنعت فولاد میگوید: در واقع اگر بخواهیم روند صادرات را حفظ کنیم باید تولید را افزایش دهیم و هیچ ظرفیت خاموشی در صنعت فولاد نداشته باشیم، تنها در این صورت است که هم توان تامین بازار داخلی را خواهیم داشت و هم توان حفظ بازارهای خارجی. زائرحیدری در ادامه میگوید: در حال حاضر ما در بخش خصوصی و واحدهای القایی ظرفیتهای خالی داریم، همچنین شرکتهایی وجود دارند که به دلیل قیمت پایین فولاد و رکود در سالهای گذشته تعطیل شدهاند، همچنین یکی از کورههای بلند ذوب آهن نیز به دلیل قیمت پایین فولاد در سال گذشته خاموش شد که به نظر میرسد در صورت ثابت بودن رشد قیمتهای جهانی و توجیه داشتن صادرات، میتوان این بخشها را به چرخه تولید اضافه کرد تا هم نیاز داخل به خوبی تامین شود و هم جریان صادرات مانند سال گذشته ادامه داشته باشد. فولادسازان کشور در سال گذشته حدود 17 میلیون تن فولاد تولید کردند در حالیکه ظرفیت اسمی صنعت فولاد ایران حدود 21 میلیون تن است. به این ترتیب به نظر میرسد چنانچه جذابیت صادرات به علت رشد قیمتهای جهانی پایدار باشد، بتوان روی ظرفیتهای خاموش صنعت فولاد حساب کرد تا هم از کاهش عرضه و شوک قیمتی به بازار داخلی جلوگیری شود و هم روند صادرات و ارزآوری فولادسازان تقویت شود. حال باید دید آیا فولادسازان قادر به ایجاد این نقطه تعادل در صادرات و تامین بازار داخل خواهند بود؟

بورس کالای کشور...

وی با اشاره به مشترکات فرهنگی و اقتصادی دو کشور افزود: همکاری در بخش معادن دیگر کشورها از جمله افغانستان، بخش اکتشاف، فناوری، بازاریابی و توسعه بازار حوزه معدن و صنایع معدنی ایران پتانسیل بالایی برای رشد دارد که میتوان از آنها بهره برد و ما برای این دیدگاه جدید آماده هستیم. فوربس خاطرنشان کرد: ایران و هند برنامه وسیعی برای استفاده از جایگاه چابهار برای توسعه همکاریها دارند که کنفدراسیون صنعت هند با توجه به تجارب بینالمللی خود شرایط مساعدی برای اجرای طرحهای مشترک معدنی دارد. رئیس کنفدراسیون صنعت هند گفت: از جمله راههای همکاری دو طرف، بخشهای ماشین آلات و تجهیزات معدنی، مواد خام، اکتشاف، انرژی، سنگهای تزئینی، سیمان و... است.

وی با بیان اینکه به روابط بلندمدت و پایدار تمرکز داریم خاطرنشان کرد: همکاری در برنامههای اکتشافی ایران و کشورهای مجاور یکی از حوزههای مورد علاقه ما است. رئیس هیات عامل ایمیدرو نیز گفت: تامین مالی و سرمایهگذاری مستقیم یا بهصورت مشترک زمینه مساعدی را برای همکاری دو طرف دارد. مهدی کرباسیان افزود: ایمیدرو آماده توسعه روابط در حوزههای صنایع پایین دستی معدن برای ایجاد ارزش افزوده، اکتشاف، محیط زیست، آب، امور زیربنایی همچون احداث بندر با طرفهای هندی است. وی افزود: اگر کنفدراسیون صنعت هند علاقهمند به همکاری با بخش خصوصی ایران است میتواند با همکاری اتاق بازرگانی ایران برنامههایی نیز در این بخش انجام دهد کنفدراسیون صنعت هند بهعنوان تشکل غیردولتی در سال 1895(121 سال پیش) تاسیس شد و 8 هزار عضو دارد. این تشکل ایجاد صنایع با سیاست توسعه پایدار و توجه به معیارهای زیست محیطی را بهعنوان ماموریت خود برگزیده است.

بورس کالای کشور...

بورس کالای کشور...

معاملات محصولات شیمیایی در بورس کالای ایران بر خلاف هفته پیش از آن رونقی محسوس را نشان داده که از بهبود انتظاری حجم تولید در صنایع میان دستی محصولات پتروشیمی حکایت میکند. این نکته را باید جدی گرفت زیرا امیدواریها به تقویت حجم تولید را افزایش داده و میتواند به بهبود کلی اوضاع در بازار محصولات پتروشیمی منتهی شود. از سوی دیگر با توجه به عرضههای نسبتا مطلوب روز گذشته و البته حضور منطقی خریداران، حجم معاملات هفتگی این گروه کالایی نزدیک به 36 درصد رشد داشته که میتوان از آن بهعنوان بازگشت تولیدکنندگان به فرآیند تولید نام برد.

این ویژگی در بازار محصولات شیمیایی در کنار قیمتهای پایین پلیمرها میتواند به آغاز روندی جدید از بهبود بازار منتهی شود هرچند که اغلب صاحب نظران این حوزه به صراحت در این خصوص اظهارنظر نمیکنند. در هر حال باید گفت که با توجه به گذشت زمان و تغییراتی جدی در بازار محصولات پتروشیمی، این بازار به آرامی در حال تغییر شکل است که البته از دلایل فنی و سنتی خاصی برخوردار است. هماکنون و برای تحلیل دقیق شرایط کلی بازار باید دلایل افت نرخها را بررسی کرده تا بتوان چشم انداز خروج از رکود را در کوتاه مدت تخمین زد. با توجه به شرایط خاص بازار و سناریویهای کلی کاهش قیمتها، میتوان در نهایت این گونه استناد کرد که دوره کاهش قیمتها چندان هم طولانی نخواهد شد و بازار به سمت بهبود حجم تولید و البته تثبیت قیمتها حرکت خواهد کرد.

5 سناریوی کاهش قیمت پلیمرها

همان گونه که روز گذشته به آن اشاره کردیم، جهتگیری نزولی قیمت پلیمرها در بازار آزاد باز هم ادامه یافت تا جایی که شتاب نزولی روزهای قبل را حفظ کرده و حتی عمق و وسعت بیشتری را نیز تجربه میکند. ضعف معاملات در بورس کالا و بیمیلی خریداران در کنار دورنمای مبهم تولید در صنایع پایین دستی و همچنین ضعف مبرم تقاضای موثر، مواردی است که تاکنون به افت قیمتها منجر شده و البته ضعف نقدینگی و بالابودن نسبی عرضهها در بازار آزاد، باز هم به وخامت بیشتر اوضاع افزوده است. این در حالی است که با توجه به عرف معاملاتی در این بازار در کنار بازارهای مشابه و همچنین جهتگیری کلی قیمتها که باعث میشود روند صعودی و یا نزولی ایجاد شده، مدتی میهمان بازار باقی بماند، به نظر میرسد جهتگیری کاهشی قیمتها باز هم ادامه داشته ولی نمیتوان به صراحت گفت که این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت.

در هر حال باید به این نکته اشاره کرد که قیمتهای پایین فعلی شاید یکی از کمترین قیمتهای روزهای اخیر باشد. این شرایط را باید این گونه تکمیل کرد هماکنون در بازار داخلی و البته بهصورت پراکنده و گاهی با حجمهایی بسیار پایین، قیمتهایی کمتر از نرخهای بورس نیز پیشنهاد شده که نشان دهنده ابهام در بازار و همچنین خروج معاملات از حالت طبیعی آنها است. به عبارت دیگر در صورتی که برای خرید یک کالای خاص در گوشه و کنار بازار به دنبال قیمتهایی پایین باشیم میتوانیم حتی قیمتهایی کمتر از قیمت تمام شده در بورس کالا را نیز بدست آورده هرچند که این ادعا در مورد بسیاری از کالاهای مشهور و رایج نیز تجربه میشود. با توجه به این شرایط و برای تحلیل اوضاع این روزهای بازار باید چند سناریوی خاص را برای توجیه این وضعیت مورد نظر قرار دهیم.

سناریوی اول را میتوان خرید از بورس کالا با قیمتهایی بسیار پایین تر دانست که البته چندان هم دور از ذهن نیست. بهعنوان مثال در روزهای پایانی سال گذشته به یکباره حجم معاملات بورس کالا افزایش یافت آن هم با قیمتهایی بسیار کمتر از نرخهای فعلی یعنی با وجود رقابت اسفندماه سال گذشته، باز هم قیمتهایی بسیار پایین به ثبت رسید که با توجه به قیمتهای تمام شده آنها، امکان فروش در بازار داخلی با قیمتهایی کمتر وجود دارد.

سناریوی دیگر را باید خرید بهوسیله کدهای معاف از مالیات دانست یعنی آن دسته از خریدارانی که در مناطق آزاد قرار دارند و البته به دلیل ذات صادراتی بودن آنها، معاف از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده هستند، مواد اولیه مورد نیاز خود را در مسیر حرکت یا حتی پس از آن، به سرزمین اصلی وارد کرده و در بازار داخلی و مخصوصا تهران به فروش میرسانند. این مطلب هرچند که بارها تجربه شده ولی به آرامی در مسیر تقلیل و تضعیف قرار گرفته است یعنی نمیتوان به کل بازار تعمیم یافته بلکه بخش محدودی از گریدها را در بر میگیرد. سناریوی سوم را باید فروش مستقیم شرکتهای بزرگ پتروشیمی به بازار داخلی دانست یعنی میتوان این احتمال را مطرح کرد که عرضههایی به موازات بورس کالا به ثبت رسیده و سپس با قیمتهایی کمتر در بازار داخلی به فروش میرسد. این سناریو را باید این گونه تکمیل کرد که برای ثبت قیمتهایی پایین در بازار داخلی یا ارزش افزوده پرداخت نشده یا قیمتهایی بسیار پایین تر به خریدار عرضه شده است که هر دو این موارد نمیتواند چندان هم فراگیر باشد زیرا با تجربه ماههای اخیر شرکتهای پتروشیمی همخوانی ندارد. از سوی دیگر نگاهی تحلیلی به آمار و ارقام معاملات در بورس کالا و همچنین حجم تولید و صادرات نشان میدهد که این احتمال به آرامی در حال رنگ باختن است ولی هنوز هم بهصورت ناملموس وجود داشته و دارد.

سناریوی چهارم را باید خریدهای اعتباری به شمار آورد، زیرا بسیاری از معاملات ماههای اخیر در بورس کالا یا حتی بازار داخلی بهصورت اعتباری و مدتدار صورت گرفته و هماکنون به زمان سررسید این مطالبات نزدیک شدهایم. این وضعیت باعث خواهد شد که عرضهکنندگان هم اکنون مجبور باشند تا قیمتهای فروش خود را کاهش داده و به عبارت ساده تر به هر قیمتی اجناس خود را به فروش برسانند. این مطلب در شرایطی به ثبت میرسد که ضعف فراگیر نقدینگی نیز در بازار خودنمایی کرده یعنی عرف نامطلوب خرید اعتباری و فروش نقدی برای کسب نقدینگی و به تعویق انداختن مطالبات ( در اصطلاح بازار به این اقدام نقد و عرف کردن میگویند) باز هم خودنمایی کند. سناریوی پنجم را باید در دورنمای منفی قیمتها جستوجو کرد یعنی با توجه به ترس فعالان بازار از کاهش قیمتهای پایه در بورس کالا، از هم اکنون هم حجم خرید خود را کاهش داده یا آن را متوقف کردهاند و هم تلاش میکنند تا اجناس موجود را به هر شکل ممکن به فروش برسانند.

این نکته نیز در رفتار فعالان بازار قابل مشاهده است، ولی باید گفت که هماکنون حتی قیمتهای جهانی محصولات پتروشیمی اعلام نشده و باید تا اعلام رسمی آنها تا روز جمعه منتظر ماند حتی برخی از قیمتهای مورد استناد در روز دوشنبه در بازارهای جهانی اعلام میشود، بنابراین باید نگران این طرزفکر بود هرچند که وضعیت گریدهای مختلف با یکدیگر متفاوت است. نگاهی به 5 سناریوی فوق نشان میدهد که به رغم کاهش قیمتها و همچنین ترس فعالان بازار از ادامه این وضعیت کلی، بازار مستعد تغییر شکل بوده ولی به زمان نیاز دارد. در نهایت باید گفت که هرچند تغییر شکل قیمتها احتمالا سرنوشت بازار خواهد بود ولی این انتظار نیز وجود ندارد که از فردا قیمتها بهصورت شتابانی به مسیر افزایش نرخ بازگردد.

بورس کالای کشور...

کليه حقوق اين سايت متعلق به روزنامه دنيای اقتصاد بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است

بورس کالای کشور...